Te veel voedsel inkopen wat leidt tot onnodige verspilling
Stel je voor: je runt een drukke beachclub op een zomerse zaterdag.
De terrassen zitten vol, de keuken draait op volle toeren. Je wilt natuurlijk niemand teleurstellen, dus je koopt extra in. Maar aan het eind van de dag blijkt een derde van de vers gemaakte salades onaangeroerd in de koeling te liggen.
Dat is niet alleen zonde van je geld, maar ook van de grondstoffen en het water die nodig waren om dat voedsel te verbouwen. Dit scenario speelt zich dagelijks af bij honderden strandtenten, beachclubs en horecazaken aan de kust. Het is een sluipend probleem dat vaak ongemerkt blijft, maar een enorme impact heeft op je kostenposten en het milieu.
Wat is het precies en waarom moet je er wat aan doen?
Voedselverspilling door te veel inkopen betekent simpelweg dat je meer eten en drinken aanschaft dan je op een dag, week of seizoen kunt verkopen of verbruiken. Het voedsel wordt niet opgegeten, maar belandt in de kliko of composthoop.
Dit is niet alleen een kwestie van geldverspilling – je koopt producten in die je nooit verkoopt – maar ook een serieuze milieubelasting.
Voedselverspilling is een van de grootste bronnen van CO2-uitstoot ter wereld, en in de horeca aan de kust komt hier vaak nog plastic verpakking en zeevruchtenverspilling bij. Waarom is dit zo relevant voor jouw strandtent of evenement? Omdat je werkt met verse, bederfelijke producten die vaak een korte houdbaarheid hebben.
Denk aan de dagverse vis voor je ceviche, de biologische groenten voor je salades of de flessen wijn die je inkoopt voor een specifiek evenement. Bij een verkeerde inschatting van de vraag – bijvoorbeeld door een plotselenge regenbui of een tegenvallende voorspelling – zit je meteen met een overschot. Bovendien zijn de inkoopprijzen voor horeca aan de kust in de zomer vaak hoger door de toegenomen vraag, dus elke verspilde euro doet extra pijn.
Hoe ontstaat het probleem bij strandtenten en beachclubs?
De kern van het probleem ligt vaak in de planning. Veel ondernemers kopen in op basis van gevoel of een veiligheidsmarge.
"We nemen maar even 20 procent extra, voor de zekerheid." Dat klinkt logisch, maar zonder harde data leidt dit snel tot verspilling. Bij beachclubs komt hier nog een factor bij: het weer. Op een zonnige zondag kun je drie keer zoveel verkopen als op een bewolkte maandag, maar je inkoop is vaak gebaseerd op een gemiddelde week.
Een ander veelvoorkomend issue is het werken met vaste leveranciers en bestellingen.
Je bestelt elke week dezelfde hoeveelheid flessen rosé, dezelfde kilo's kibbeling en dezelfde dozen frisdrank. Maar wat als je menu vernieuwd is of als er een speciaal evenement plaatsvindt? Dan klopt die vaste bestelling niet meer. Ook de verleiding van bulkinkoop speelt parten.
Je denkt goedkoper uit te zijn met een pallet blikjes frisdrank bij de groothandel, maar als je ze niet allemaal op tijd verkoopt, loop je risico op beschadigde verpakkingen of een verlopen houdbaarheidsdatum. Bij evenementen aan de kust is de verspilling vaak nog extremer.
Denk aan een festival op het strand: je bereidt duizenden broodjes voor, maar door een plotselinge stortbui blijft een groot deel van het publiek weg. Of je koopt speciale, dure cocktails in voor een thema-avond, maar de vraag valt tegen. Zonder een strak plan en flexibele aanpak belandt al dat eten en drinken in de afvalbak.
Praktische aanpak: hoe verminder je de verspilling?
De eerste stap is het bijhouden van data. Gebruik een simpel Excel-sheet of een horeca-app zoals Lightspeed of Horeko om per dag bij te houden wat je verkoopt. Noteer niet alleen de aantallen, maar ook de omstandigheden: was het mooi weer?
Was er een evenement in de buurt? Zo ontdek je patronen.
Bijvoorbeeld: op een zonnige vrijdag verkoopt je beachclub 50 porties visfriet, maar bij bewolking maar 30. Pas je inkoop hierop aan.
Een andere effectieve methode is het werken met een 'par-level' systeem. Dit betekent dat je voor elk product een minimum- en maximumvoorraad instelt. Bijvoorbeeld: je wilt altijd 10 flessen witte wijn op voorraad hebben (minimum), maar nooit meer dan 30 (maximum).
Als je onder het minimum komt, bestel je bij tot het maximum.
Dit voorkomt dat je te veel inslaat en houdt de voorraad vers. Voor verse producten zoals groenten of vis kun je dit per dag doen: bestel alleen wat je nodig hebt voor die dag of de volgende ochtend. Flexibiliteit in je menu is cruciaal. Werk met een 'chef's special' of 'aanbieding van de dag' om overschotten te verwerken.
Heb je te veel komkommers over? Maak er een frisse gazpacho van of verwerk ze in een salade die je in de aanbieding doet.
Zo verkoop je wat anders weg zou gaan. Bij beachclubs kun je dit ook combineren met een leuke actie: 'Vandaag alle overschotten van de week voor 50% korting bij de borrelplank'.
Voor dranken is het slim om te werken met statiegeldflessen of kleine verpakkingen. In plaats van grote, open flessen wijn die snel bederven, kies je voor halfvolle flessen of tapwijn. Voor frisdrank en bier kun je kiezen voor blikjes in plaats van grote flessen, omdat blikjes langer houdbaar zijn en makkelijker per stuk te verkopen. Op die manier beperk je het risico op verspilling.
Kosten en besparingen: wat levert het op?
Voedselverspilling kost je als horecaondernemer gemiddeld 5% tot 10% van je totale omzet, net als het gebruik van milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen voor de horeca die je bedrijfsvoering verduurzamen.
Voor een strandtent met een jaaromzet van €200.000 is dat al snel €10.000 tot €20.000 per jaar. Door slimmer in te kopen en ook te kijken naar duurzaam waterbeheer, kun je verspilling direct terugdringen.
Een voorbeeld: een beachclub in Scheveningen besloot om de inkoop van verse vis aan te passen op basis van weersvoorspellingen. In plaats van elke dag 20 kilo kibbeling in te kopen, gingen ze uit van 15 kilo bij bewolking en 25 kilo bij zon. Dit leidde tot een besparing van €3.000 per jaar op vis alleen. De investering voor deze aanpak is minimaal.
Een goede weegschaal en meetbekers kosten €20 tot €50. Een horeca-app zoals Lightspeed kost ongeveer €50 per maand, maar de besparingen wegen hier ruimschoots tegenop.
Voor evenementen kun je een cateringcalculator gebruiken, zoals die van Party Planning Pro (ongeveer €10 per maand), om de exacte hoeveelheden per persoon te berekenen. Zo voorkom je dat je voor 100 personen eten inkoopt terwijl er maar 70 komen opdagen. Er zijn ook gratis tools beschikbaar, zoals de Voedselverspillingsmeter van het Voedingscentrum.
Deze helpt je om je verspilling in kaart te brengen en doelen te stellen. Voor grotere beachclubs of ketens kan een professionele audit van €500 tot €1.000 uitkomst bieden.
Deze audit analyseert je inkoop, voorraad en verkoop en geeft concrete adviezen.
De return on investment is vaak al binnen een jaar bereikt.
Concrete tips voor jouw onderneming
- Start met een nulmeting: Tel een week lang wat je weggooit en wat de waarde daarvan is. Dit schrikt vaak genoeg om direct actie te ondernemen.
- Werk met leveranciers die flexibel zijn: Kies voor lokale leveranciers die 's ochtends nog kunnen leveren. Zo koop je pas in als je weet wat het weer doet.
- Gebruik je vriezer slim: Vries overschotten in, zoals brood of groenten, voor soepen of sauzen later. Een goede vriezer kost €200 tot €500, maar bespaart je honderden euro's per jaar.
- Train je personeel: Leer je team om porties te wegen en te registreren wat er overblijft. Zo ontstaat bewustwording en betrokkenheid.
- Organiseer een 'verspillingsvrije dag': Experimenteer een dag met alleen overschotten op het menu. Dit is niet alleen duurzaam, maar trekt ook klanten die waarde hechten aan milieu.
"De grootste winst zit hem niet in de grote veranderingen, maar in de dagelijkse gewoontes. Een simpele weging voor het koken kan al een wereld van verschil maken."
Door deze stappen te volgen, verminder je niet alleen de verspilling, maar verhoog je ook je winst en draag je bij aan een duurzamere kust.
Het begint met bewust inkopen, en eindigt met een tevreden klant en een schonere zee. Dus, de volgende keer dat je achter de balie staat en de bestellijst invult, vraag je af: heb ik dit echt nodig? Gebruik daarnaast eco-vriendelijke schoonmaakmiddelen die de zee niet vervuilen; je portemonnee en de planeet zullen je dankbaar zijn.